از شاهنامه تا برنو؛ روایت یک عصر عشایری در گرگو
به گزارش روابط عمومی حوزه هنری کهگیلویه و بویراحمد، سلسله برنامههای «پسینی با عشایر» تحت عنوان «بهون و برنو» با شعار «مجالی برای هنر در فراغت»، روز یکشنبه ۲۴ خردادماه در منطقه عشایری گرگو برگزار شد.
حرکت از یاسوج به سمت منطقه گرگو
همزمان با آغاز برنامه، گروهی از اصحاب فرهنگ، هنر و رسانه از شهر یاسوج به سمت منطقه گرگو حرکت کردند. در طول مسیر، چشماندازهای طبیعی، بهونهای عشایری و گلههای گوسفند، فضایی بدیع و متناسب با حال و هوای برنامه فراهم آورده بود.
کارگاه داستاننویسی بومی توسط وحید حسنی هنزایی
نخستین بخش برنامه به کارگاه آموزشی داستاننویسی اختصاص داشت. وحید حسنی هنزایی، نویسنده و مدرس داستاننویسی، ابتدا به موضوع زیست عشایری و نسبت آن با ادبیات بومی پرداخت و سپس مبانی داستاننویسی با رویکرد بومی و اقلیمی را تشریح کرد.
شریف اسلامی: شاهنامه، روح حماسی عشایر
در ادامه، شریف اسلامی، رئیس حوزه هنری کهگیلویه و بویراحمد، طی سخنانی اظهار داشت: نسبت یک فرد عشایری با خود، با خدا، با انسانهای دیگر و با جهان پیرامون خود، نسبتی صادقانه و مبتنی بر فطرت پاک انسانی است و برای همه نسبتها، در طول تاریخ زیست عشایری، تورها، رسوم و آیینهای وجود داشته است. این آیینها، ارزشهای انسانی را در زیست عشایری تقویت می کنند.
وی به آیین شاهنامه خوانی در عشایر اشاره کرد و گفت: روح حماسی حاکم بر جامعه عشایری برگرفته از سنت شاهنامه خوانی و پیوند دیرین و عمیق عشایر با شاهنامه است.
وی اظهار داشت: همین روح حماسی و عشق به وطن موجب شده مردم این استان همیشه و در طول تاریخ در مقابل تهاجم و تجاوز دشمنان ایستادگی کردند و حماسه ها آفریدند.
وی همچنین تقویت فرهنگ و هویت عشایری را از مهمترین اهداف حوزه هنری بیان کرد و گفت: ارزشهای اصیل فرهنگ و هویت عشایری باید در آثار هنرمندان ثبت و ضبط شوند.
بخشی از این برنامه به شاهنامهخوانی اختصاص یافته است که توسط ملافیض الله عارفی یکی از خوشصداترین پیشکسوتان این عرصه در استان اجرا خواهد شد.
اسلامیهمچنین تصریح کرد: اگر در عصر حماسه ابزارهایی چون گرز، تیر و کمان نماد و ابزار قهرمانان حماسی بودند، در عصر مدرن، تفنگ برنو به نماد حماسه و غیرت عشایر تبدیل شده است.
مهدی پورانصاری: برنو، تفنگی که نماد هویتی عشایر شد
سپس مهدی پورانصاری، پژوهشگر حوزه عشایر و معاون انجمن گردشگران استان، به موضوع پدیدارشناسی برنو در فرهنگ عشایری پرداخت.
وی با تأکید بر رویکرد جامعهشناختی خود، اظهار داشت: برنو یکی از نمادهای هویتی عشایر است؛ این تفنگ که ابتدا در کارخانههای چکسلواکی در شهر برنو تولید شد، پس از ورود به ایران، در کوههای زاگرس جان گرفت و هویتی تازه یافت.
وی افزود: در سال ۱۳۰۹، ارتش ایران به دنبال یک تفنگ سازمانی بود و پس از آزمایشهای متعدد، سرانجام در سال ۱۳۱۳ تفنگ «ویزد ۲۴» تأیید شد.
به دلیل تولید این تفنگ در شهر برنو، در ایران به «برنو» شهرت یافت. اگرچه بعدها با ورود تفنگهای نیمهاتوماتیک، برنو از رده خارج شد، اما تبدیل به اسلحه عشایر در کهگیلویه وبویراحمد شد.
پور انصاری گفت: این اسلحه تا جنگ امروز در میان عشایر کهگیلویه وبویراحمد زنده مانده است و در جنگ اخیر استفاده از آن علیه هواگردهای دشمن در کوه سیاه تبدیل به حماسه ماندگاری شد.
وی به جایگاه برنو در ادبیات فولکلور عشایر اشاره کرد و گفت: در ادبیات عاشقانه نیز برنو جایگاه ویژه ای دارد و شعرای بومی حتی یار را به برنو تشبیه می کردند.
پورانصاری فرهنگ عشایری را ظرفیت بی نظیری برای توسعه گردشگری در استان عنوان کرد و گفت: زندگی عشایری جذابیت های بی شماری برای جذب توریسم دارد.
شاهنامهخوانی ملافیضالله عارفی و آوازخوانی محلی بهرام سینایی
در بخش بعدی برنامه، ملافیضالله عارفی به شاهنامهخوانی پرداخت. اجرای او بدون میکروفون و در فضای باز منطقه عشایری، جلوهای بدیع و متناسب با حال و هوای برنامه داشت و با استقبال بی نظیر مخاطبان روبرو شد.
سپس بهرام سینایی، هنرمند پیشکسوت عرصه آواز محلی، به اجرای تصنیفهایی به گویشهای لری و ترکی پرداخت. فضای عصرگاهی منطقه گرگو، در تلفیق با صدای او، لحظاتی به یادماندنی برای حاضران رقم زد.
رونمایی از اثر «بو بزن»
یکی از بخشهای ویژه این برنامه، رونمایی از اثر «بو بزن» با خوانندگی علی جعفری و آهنگسازی رضا سلیمانیفر بود. این اثر با الهام از فرهنگ و موسیقی عشایری تولید شده است.اجرای این اثر در بهون عشایری و در عصر طبیعت منطقه گرگو حال و هوای خاصی ایجاد کرده بود که مخاطبان نیز از این اثر استقبال کردند.
شعرخوانی طنز توسط رسول سنایی
در ادامه برنامه، رسول سنایی، شاعر طنزپرداز استان، به شعرخوانی با موضوعات بومی و عشایری پرداخت.
سنایی با زبان طنز و با بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی منطقه، نکاتی نغز و تأملبرانگیز را در قالب شعر به حاضران ارائه داد.
اجرای او با استقبال گرم شرکتکنندگان مواجه شد و فضای برنامه را با لحظاتی شاد و صمیمی همراه ساخت.
تجلیل از برگزیدگان جشنوارههای بیت، بهون و برنو
در پایان این مراسم، از برگزیدگان سه جشنواره «بیت» و «بهون و برنو» که با موضع حماسه اخیر عشایر در نیز با هواگردهای عشایری برگزار شد، با اهدای لوح تقدیر و هدایایی تجلیل به عمل آمد.
این برنامه با مشارکت معاونت فرهنگی و امور جوانان سازمان ورزش و جوانان و سمن مهرپروران بویراحمد و با هدف پیوند فرهنگ بومی، هنر و زیست عشایری برگزار گردید.